مراقب پای دیابتی خود باشید.
مراقب پای دیابتی خود باشید.

دیابت چیست؟
دیابت یک بیماری مزمن است و زمانی رخ می دهد که لوزالمعده انسولین کافی تولید نمیکند یا بدن به طور موثر از انسولین تولید شده نمیتواند استفاده کند. انسولین هورمونی است که قند خون را تنظیم میکند. هایپرگلیسمی یا افزایش قند خون، شایعترین علامت دیابت کنترل نشده است و در طول زمان منجر به آسیبهای جدی به بسیاری از دستگاههای بدن، به ویژه اعصاب و عروق خونی میشود. به طور کولی سه نوع دیابت وجود دارد که در زیر آن ها را توضیح خواهیم داد.

دیابت نوع اول: بيماراني كه مبتلا به ديابت نوع 1 هستند، اغلب لاغرند و معمولاً شامل گروه سني كودكان، نوجوانان و جوانان مي‌شوند. در بدن افراد مبتلا به ديابت نوع 1 (ديابت وابسته به انسولين) يا انسولين اصلاٌ ساخته نمي شود و يا مقدار آن بسيار ناچيز است. بنابراين افراد مبتلا به ديابت نوع 1، براي ادامه حيات نياز به تزريق انسولين، رعايت رژيم غذايي و انجام حركات ورزشي دارند.
 چون در افراد مبتلا به ديابت نوع 1 انسولين يا اصلاٌ توليد نمي شود و يا به مقدار ناچيز توليد مي گردد، بدن نمي تواند از قند (سوخت) حاصل از مصرف غذاها استفاده نمايد، در نتيجه كاهش وزن شديد پديد مي آيد.
 به هر حال علائم ديابت نوع 1، فرد مبتلا را متوجه خود مي كنند، ديابت نوع 1 به سرعت تشخيص داده مي شود و درمان شروع مي گردد.
دیابت نوع دوم: ديابت نوع 2 بيشتر در بالغين بالاي 30 سال و چاق ديده مي ‌شود كه 90- 85 درصد كل موارد ديابت را شامل مي گردد و انسولين توليد شده از پانكراس در اين افراد به خوبي عمل نمي ‌كند. در واقع يا پانكراس به اندازه ي كافي انسولين ترشح نمي‌ كند و يا اين كه انسولين ترشح شده، به علت وجود مقاومت سلول ها به انسولين مخصوصاً در افراد چاق، فاقد كارآيي لازم است.
به اين نوع ديابت، "ديابت غير وابسته به انسولين" يا "ديابت بزرگسالان" نيز مي گويند.


دیابت حاملگی: حدود ۴% از کل بانوان در طول زمان بارداری موقتاً به این نوع دیابت مبتلا می شوند.

عوارض دیابت
1. افزایش کلسترول و فشار خون: چنانچه با ورزش و رژیم به تنهایی و یا با درمان دارویی موفق به کنترل فشار خون بالا و کلسترول بالا نشوید، پیشرفت سایر عوارض تسریع می‌گردد.
2. ضعف بینایی: دیابت یک بیماری فراسو است و نه تنها همه جای چشم را، بلکه همه جای بدن را تحت تاثیر قرار می‌دهد. نقطه اثر بیماری دیابت رگ‌های کوچک بدن است، به این صورت که دیواره رگ‌های کوچک، نازک شده و مقاومت خود را از دست می‌دهند و حاشیه‌های نازکی پیدا می‌کنند و این امر سبب خراب شدن رگ‌ها می‌شود. به عبارت دیگر تخریب رگ، هدف اصلی بیماری دیابت است که در همه قسمت‌های بدن صورت می‌گیرد، اما چون ما می‌توانیم داخل چشم را مشاهده کنیم، می‌توانیم ضایعا را ببینیم.
3. آسیب به اندام های پایین بدن بخصوص پاها
4. اختلال و ناکارامدی در سطح چربی های خون
5. آسیب رساندن به کلیه و سست کردن آن ها
6. افزایش احتمال سکته قلبی
یكی از مهمترین اتفاقاتی كه در دیابت می افتد آسیب به عروق است . آسیب به عروق كوچك باعث اختلالاتی در شبكیه چشم، كلیه ها و اعصاب محیطی می شود و آسیب به عروق بزرگ باعث سكته قلبی و مغزی و اختلال خون رسانی به اندام ها بخصوص پاها و بروز زخم در آن ها می شود.

علائم پای دیابتی
علائم ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد و بستگی به مسائلی دارد که فرد در آن زمان تجربه می‌کند. علائمی که به دنبال پای دیابتی ممکن است ایجاد شود شامل موارد زیر است:
1. از دست دادن حس پاها
2. بی حسی و سوزن سوزن شدن پاها
3. تاول ها و زخم های بدون درد
4. تغییرات رنگ پوست
5. تغییر دمای پوست
6. زخم های خشک و یا زخم های همراه با ترشح

مشکلات پا در بیماران دیابتی
در بیماران دیابتی آسیب عروقی در اندام ها باعث كاهش و نارسایی جریان خون اندام بخصوص در ساق پا و انگشتان می شود . همچنین آسیب به اعصاب باعث درد و احساس ناراحتی ، بی حسی و گز گز و مور مور و در نهایت از بین رفتن حس پاها می شود. این آسیب عروقی و عصبی می تواند همزمان یا جدا از هم ایجاد شود. كه نتیجه آن بروز زخم هایی است كه به دنبال صدمات مختلف به پاها ایجاد می شود كه درد ندارد و به راحتی عفونی شده و به راحتی ترمیم نمی شوند. در موارد شدید و یا آسیب عروقی ممكن است شدت آسیب بافتی به حدی باشد كه ایجاد قانقاریا كند و منجر به قطع بخش یا تمام عضو شود.

مراقبت از پا در بیماران دیابتی    
یکی از بیماری‌های شایع در جامعه امروزی پای دیابت است که عوارض متعددی در اعضای حیاتی بدن از جمله قلب، چشم، عروق، کلیه، پا ایجاد می‌کند. نوروپاتی یکی از اعضای اصلی ترین عوارض دیابت است که چندین شکل خود را نشان می‌دهد. هرچند کنترل عوارض مربوط به زخم پا آسان است اما عدم دقت و سهل انگاری در مراقبت از پا منجر به بروز ضایعات جدی و جبران ناپذیری از جمله قطع عضو خواهد شد.
آگاهی بیماران و خانواده آنان در زمینه پیشگیری و مراقبت از پا و زخم پای دیابتی نقش بسیار مهم و ارزنده ای دارد چرا که با ارائه آموزش صحیح کنترل قند، چربی و فشار خون به بیمار می‌توان از ایجاد زخم پا و قطع عضو در بیماران دیابتی جلوگیری کرد.
چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به پای دیابتی هستند
1. افراد سیگاری
2. افرادی که چربی خون آن ها بالا است
3. افراد مسن و پیر
4. افرادی که فشار خون بالایی دارند
5. افرادی که مشکل بینایی دارند
6. افرادی که تغذیه نامناسبی دارند

برای جلوگیری از ابتلا به مشکلات پا و پای دیابتی باید چه کار کرد؟
1. در منزل جوراب یا كفش یا (دمپایی) راحت بپوشید و از راه رفتن با پاهای برهنه پرهیز كنید.
2. هر دو هفته یكبار پس از حمام كردن ، ناخن های خود را با ناخن گیر كوتاه كنید . ناخن ها باید مستقیم كوتاه شود و از گرفتن گوشه های ناخن و زاویه دار كردن آن خودداری كنید همچنین برای كوتاه كردن ناخن از قیچی استفاده نكنید.
3. در صورت وجود هر گونه تورم ،درد و بدشكلی (دفرمیتی) در پاها باید به پزشك معالج مراجعه كنید.
4. از پوشیدن كفش های تنگ، نوك تیز، پاشنه دار یا كفش هایی كه به هر شكلی به پای شما فشار وارد می كند خودداری كنید.
5. هنگام شروع ورزش ابتدا نرمش كنید و به اصطلاح بدن خود را گرم كنید و هنگام پایان ورزش نیز فعالیت خود را بتدریج كم كنید و به اصطلاح بدن را سر كنید. همچنین هنگام ورزش حتماً كفش مناسب بپوشید.
6. شب ها قبل از خواب پاهای خود را شسته و به خوبی خشك كرده و سپس با لوسیون یا وازلین چرب كنید توجه داشته باشید از مالیدن لوسیون و كرم به لای انگشتان پا به علت افزایش احتمال عفونت خودداری كنید.
7. رژیم غذایی متعادل داشته باشید و از زیاده روی پرهیز كنید.

علائم خطرناک در بیماری پای دیابتی
- مشاهده زخم و ترک عمیق روی پا.
- به وجود امدن زخم های سیاه رنگ به ترشح و یا بدون ترشح.
- احساس درد و تورم و بدشکلی در پاها.
- وجود تغییر رنگ در پاها به شکل قرمزی یا سیاهی و کبودی.

 

ارسال نظر
نام و نام خانوادگی:
Email:
وبسایت:
نظر:
Captcha